Obama biedt Iran nieuw begin aan

/ Ann De Craemer

Iran heeft vrijdag gematigd positief gereageerd op een unieke videoboodschap van president Obama, die onder meer werd verspreid door de Voice of Amerika. De Amerikaanse president wenst de Iraniërs een gelukkig Noruz of nieuw jaar en biedt Teheran ook een ‘nieuw begin’ in de betrekkingen tussen de twee landen aan. Ali Akbar Javanfekr, de persadviseur van de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad, zei aan het Franse persbureau AFP dat Iran de oproep van Obama om de meningsverschillen opzij te zetten verwelkomt, maar voegde er wel aan toe dat Iran niet zomaar de vijandige houding van de VS kan vergeten. De VS moeten de fouten die ze in het verleden maakten erkennen, aldus Javanfekr. ‘Als Obama zich bereid toont actie te ondernemen, dan zal Iran hem niet de rug toekeren.’
Obama gaf toe dat de relaties tussen beide landen al dertig jaar gespannen zijn, maar in het kader van een nieuw begin wil zijn regering praten over alle onderwerpen die de VS en Iran verdelen. ‘Ter gelegenheid van jullie nieuwjaar, wil ik jullie laten begrijpen welke toekomst we willen,’ zei Obama. ‘Een toekomst waarin oude verschillen worden overwonnen, waarin jullie en de hele wereld in grotere veiligheid en grotere vrede kunnen leven.’ Obama stelde dat Iran recht heeft op een plaats op het internationale toneel, maar zei tegelijk ook dat dat recht komt ‘met grote verantwoordelijkheden, en die plaats kan niet worden bereikt door terrorisme of met wapens, maar alleen door vreedzame acties.’
In zijn eerste televisie-interview vanuit het Witte Huis in januari verwees Obama al naar een grotere openheid tegenover Iran, maar niet eerder kwam de oproep tot samenwerking en een nieuw begin zo expliciet als nu. Hij verwees ook naar de grote kunst, cultuur, literatuur en beschaving van het land. De Amerikaanse regering verstrekte de videobeelden aan Iraanse media met ondertiteling in het Farsi, en plaatste de video ook op de website van het Witte Huis.
Bekijk hier de video-boodschap van Barack Obama.

Vandaag begint het nieuwe Perzische jaar

/ Ann De Craemer

Vandaag begint de lente, en dat betekent dat in Iran het nieuwe jaar of Noruz wordt gevierd. Noruz is het grootste feest van het land en betekent het begin van twaalf dagen vakantie voor alle Iraanse schoolkinderen. Het tijdstip van de overgang naar het nieuwe jaar wordt bepaald door het moment waarop de zon pal boven de evenaar staat. Noruz is dan ook het feest van de terugkeer van de zon en het licht. Wie met de Iraniërs wil meevieren, moet vanmiddag precies om 12.44u het begin van de lente verwelkomen. In Iran gaat dan het jaar 1388 in.
In elk Iraans huishouden wordt met Noruz de tafel met de Haft Sin (zie foto) opgesteld, wat letterlijk betekent ‘De Zeven S’en-tafel’. Typische producten van het voorjaar worden daarop uitgestald, die in het Perzisch allemaal met de letter ‘s’ of ‘Sin’ beginnen, zoals bijvoorbeeld sib of appels, die schoonheid en gezondheid symboliseren, en serkeh of azijn, symbool voor leeftijd en geduld. Ook typisch voor Noruz is dat Iraniërs ter voorbereiding van het feest hun huizen en Perzische tapijten grondig schoonmaken en nieuwe kleren kopen. Op Noruz zelf wordt er tijd gemaakt voor bezoekjes aan vrienden en familie. Eerst worden de oudsten van de familie bezocht, daarna de rest van de familie, en nog daarna de vrienden.
Het Noruz-feest is erg oud en dateert van voor de komst van de islam naar Iran. Het feest wordt niet alleen in Iran gevierd, maar bijvoorbeeld ook in Afganistan en Tadzijkistan. Wie het Noruz-feest vandaag naar hier wil halen, kan op de immens populaire site ‘Iran Mania’ terecht om Noruz-e-cards te versturen: http://www.iranmania.com/norooz/default.asp

Bezorgdheid over Mojahadin-e Khalgh

/ Ann De Craemer

Het Belgisch Comité van Vrienden voor een Democratisch Iran waarschuwt in een persbericht voor oorlogsmisdaden tegen Iraanse vluchtelingen in Irak, nadat ‘Iraakse veiligheidstroepen het afgelopen weekend in het Ashraf kamp in Irak een gebouw omsingeld hebben dat voornamelijk dienst doet als slaaphuis voor vrouwen van de Volksmujahedin van Iran (PMOI). Bij de gewelddadige evacuatie van de weerloze bewoners werd er gebruik gemaakt van elektrische wapenstokken,’ aldus het persbericht. De Iraanse Volksmujahedin of Mojahedin-e Khalgh (MEK) is een verzetsbeweging met marxistisch-islamitisch revolutionaire roots. Oorspronkelijk verzette de Mojahedin zich tegen het regime van de shah; daarna tegen dat van Khomeini. Omdat de Mojahedin in Iran zwaar worden vervolgd, ging de beweging ondergronds en zetten ze de gewapende strijd verder vanuit Irak. Ashraf City is hun thuisbasis.
De Europese Unie heeft de MEK op 26 januari 2009 verwijderd uit haar lijst van terroristische organisaties. Irans opperste leider Khamenei denkt daar anders over: op 28 februari eiste hij van de Iraakse president, op bezoek in Iran, ‘de uitvoering van het bilaterale akkoord om de PMOI uit Iran te verbannen.’
Het Belgisch Comité van Vrienden voor een Democratisch Iran ‘verzoekt de Iraakse regering om haar verplichtingen onder het Internationale Recht ter bescherming van de inwoners van Ashraf als ‘beschermde personen’ onder de Vierde Geneefse Conventie, te eerbiedigen.’

Trouwen in Iran

/ Ann De Craemer

Dinsdag was er op de Amerikaanse zender PBS de televisiepremière van de film Arusi: Persian Wedding, van de Iraans-Amerikaanse regisseuse Marjan Tehrani. Marjan en haar broer Alex zijn geboren in de VS en hebben een Iraanse vader en joodse moeder. Arusi: Persian Wedding registreert hoe Alex en zijn Amerikaanse bruid Heather (zie foto) van New York City naar Iran trekken om er een traditioneel Perzisch huwelijksfeest te vieren – net zoals hun ouders dat hadden gedaan in 1968, toen Iran en de VS nog bondgenoten waren. Anno 2009 liggen de politieke kaarten helemaal anders, en Tehrani laat onder meer de moeilijkheden zien die haar broer heeft om een Iraans paspoort te krijgen, de gemengde reacties van vrienden en familie en de houding van Heathers vader, die een aanhanger is van de voormalige Amerikaanse president George W. Bush. Beelden van de ervaringen van Alex en Heather worden afgewisseld met beeldmateriaal van historische gebeurtenissen in Iran in de tweede helft van de twintigste eeuw – van de coup tegen Mossadegh tot de komst van Khomeini in 1979. De film is een bijzondere vermenging van het persoonlijke en het politieke, en schetst een beeld van Iran dat verder reikt dan de dagelijkse headlines.

Klik hier voor meer info en een preview van de film.

Iraanse televisiekijkers zien ‘Slumdog Millionaire’ eerder dan het Westen

/ Ann De Craemer

De Iraanse staatstelevisie heeft meegedeeld dat het Slumdog Millionaire volgende week zal uitzenden als onderdeel van zijn programmering voor Noruz, het nieuwe jaar in Iran dat morgen van start gaat. De Britse film Slumdog Millionaire (2008) won acht Oscars, onder meer die voor de Beste film en Beste regisseur. De staatstelevisie zal ook de Hollywoodfilm The Dark Knight laten zien. Het is ongewoon dat de Iraanse televisie zo snel nadat ze zijn uitgebracht bekende Westerse films uitzendt.

Mousavi wil hervormen volgens islamitische principes

/ Ann De Craemer

Mir Hossein Mousavi, de belangrijkste hervormingsgezinde kandidaat voor de presidentsverkiezingen op 12 juni, heeft gisteren in zijn eerste mededeling sinds de terugtrekking van Mohammad Khatami gezegd dat hij het land wil hervormen binnen het kader van de islam. “De correcte weg,” zei hij, “zijn hervormingen die terugkeren naar islamitische principes maar ze tegelijk verfijnen.” The Associated Press kreeg een kopie van Mousavi’s mededeling.
Veel Iraniërs waren verbaasd toen Khatami begin deze week plaatsmaakte voor een man die twintig jaar op de politieke achtergrond verdween. Gehoopt wordt dat Mousavi, gezien onder meer zijn revolutionaire verleden, een betere kans zal maken dan Khatami om stemmen aan het rechtse kamp te onttrekken en aldus president Mahmoud Ahmadinejad te verslaan.

Eerste vrouwelijke Iraanse skiër op Olympische Winterspelen

/ Ann De Craemer

Iran stuurt voor het allereerst een vrouwelijke skiër naar de Olympische Winterspelen, die volgend jaar in het Canadese Vancouver plaatsvinden. De vrouw zal in ‘volledig islamitische kledij’ deelnemen, liet het Islamic Republic News Agency (IRNA) weten. Saveh-Shemshaki, hoofd van de Iraanse skifederatie, maakte de namen bekend van de drie vrouwen die strijden voor een plaatsje in de nationale ploeg, naast de drie mannelijke deelnemers: Fatemeh Kiadarbandsari, Mitra Kalhor and Marjan Kalhor. Sinds 1956 heeft Iran alleen mannen naar de Winterspelen gestuurd.
Skiën is in Iran een erg populaire sport. Op twee uur rijden van de hoofdstad Teheran zijn er in het Zagrosgebergte uitstekende skigebieden te vinden – volgens sommigen een van de best bewaarde geheimen van Iran. Onder meer omdat er bij het beoefenen van de sport minder sociale beperkingen zijn, is de populariteit ervan onder jongeren erg groot. De aparte skipistes voor mannen en vrouwen behoren intussen tot het verleden. Hoewel het nog steeds illegaal is om met iemand van het andere geslacht dezelfde skilift te delen, zijn de religieuze voorschriften van de Islamitische Republiek op duizenden meters hoogte heel wat minder streng.

Werkbeurzen voor residenties Iraanse kunstenaars

/ Ann De Craemer

Het Iraanse Ministerie van Cultuur en Islamitische Leiding heeft meegedeeld dat het werkbeurzen zal toekennen aan kunstenaars die naar het buitenland willen reizen. Als een kunstenaar ‘een score tussen 90 en 100’ behaalt, zal het Tehran Museum of Contemporary Art (foto) alle reiskosten betalen. De score van de kunstenaar wordt bepaald aan de hand van de kwaliteit van zijn of haar werk, het aantal solotentoonstellingen, de gewonnen prijzen en de ervaring in het lesgeven aan universiteiten.

Gordon Brown vraagt Iran om samen te werken

/ Ann De Craemer

Vanmorgen heeft de Britse premier Gordon Brown tijdens een speech voor de denktank Chatham House Iran gewaarschuwd dat het met zijn nucleaire programma voor een ‘duidelijke keuze’ staat. Als Iran zich bereid toont zijn programma van uraniumverrijking te stoppen, dan mag het internationale hulp verwachten bij het ontwikkelen van kernenergie voor vreedzame doeleinden, aldus Brown.
Een uitbreiding van civiele kernenergie is noodzakelijk om wereldwijd de CO2-uitstoot te verminderen, zei Brown. Iran beweert dat zijn kernprogramma enkel vreedzame doelen dient, maar Brown zei in zijn speech dat Iran onderworpen zal worden aan meer en strengere sancties indien het geen inspecties toelaat van het Internationaal Atoomagentschap van de Verenigde Naties.
“Irans huidige nucleaire programma is onaanvaardbaar,” citeert de BBC Gordon Brown. “Iran heeft zijn nucleaire activiteiten verborgen, heeft geweigerd om samen te werken met het IAEA en heeft resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties genegeerd. Hun weigering om de regels te volgen leidt ertoe dat we hun nucleaire programma als een kritieke nucleaire dreiging zien.”
Iran staat daarom voor een duidelijke keuze, aldus Brown: verdergaan op de ingeslagen weg en geconfronteerd worden met hardere sancties, of hun nucleaire programma omvormen tot een dat vreedzame doeleinden dient en onder toezicht staat van de VN.
Brown moedigde Iran ook aan om in te gaan op het voorstel van de Amerikaanse president Barack Obama om te onderhandelen, en om waarschuwingen van Rusland, China en Europa om samen te werken met de VN niet in de wind te slaan. “Ik vraag Iran, opnieuw, om wat dit betreft met ons samen te werken in plaats van ons tegen te werken,” zei Brown.

Rode Woensdag in Iran

/ Ann De Craemer

Vanavond wordt in Iran Chaharshanbe Suri (Rode Woensdag) gevierd. Het feest valt traditiegetrouw op de laatste dinsdag van het Perzische jaar. Boze geesten worden verjaagd en het lichaam moet worden gereinigd voor Noruz, het nieuwe jaar dat in Iran samen met de lente begint. Op Chaharshanbe Suri springen de Iraniërs bij zonsondergang over vuren en zingen ze ‘Sorkhi-ye to az man; Zardi-ye man az to’. Letterlijk vertaald betekent dat: ‘Jouw felle rode kleur is van mij; mijn zieke gele kleur is van jou.’ Vrij vertaald vragen de mensen het vuur om hun ziektes weg te nemen en hen kracht te geven.
Chaharshanbe Suri is een eeuwenoud feest dat stamt uit de pre-islamtische tijden toen de Zoroastriërs in Iran nog het vuur aanbaden. Vandaag heeft het feest niet langer een religieuze betekenis en wordt het door alle Iraniërs uitbundig gevierd.