Eindejaarslijstjes: er is geen ontsnappen aan. In de literaire wereld wordt dan vooral recensenten naar een top drie van boeken gevraagd die hen het meest zijn bijgebleven – maar laten we de rollen eens omkeren. Als recensenten punten mogen uitdelen aan auteurs, dan mag het ook vice versa. Omdat schrijvers het vaak al hard genoeg te verduren krijgen van critici, wil ik graag – en ik weet dat ik uit naam van een aantal collega-auteurs spreek – een prijs uitdelen aan de ergerlijkste recensie van het afgelopen jaar: ‘Doe toch eens niet normaal, man!’ van Hans Demeyer, over de bloemlezingen 20 onder 40 en 20 onder 35. Lees verder
Columns
Column ‘De Morgen’: Vaclav & Mir-Hossein
Uit de Iraanse strip ‘Zahra’s Paradise’ – klik op de afbeelding om te vergroten
Toen ik in juni 2009 door Iran reisde, veranderde de Tsjechische president en schrijver Vaclav Havel van een naam uit mijn geschiedenisboeken tot iemand die tot leven kwam in de straten van Teheran. Miljoenen Iraniërs protesteerden tegen de uitslag van de frauduleuze presidentsverkiezingen, en tijdens mijn interviews met betogers werd Havel steeds vaker aangehaald: velen zagen in oppositieleider Mir-Hossein Mousavi de Vaclav Havel van Iran. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Beminde gelovigen
Onlangs werd ik uitgenodigd om over mijn boek Vurige tong te spreken in het Nederlandse Aardenburg, net over de grens met West-Vlaanderen. Groot was mijn verbazing dat ik daar in een doopsgezinde kerk mocht optreden: dat was me in Vlaanderen niet eerder overkomen. Op de kansel waar ik mijn lezing hield, stond in gouden letters ‘Gij zijt het licht der wereld’, en achterin de kerk staarde een levensgroot Lam Gods me aan. Ik noemde God een waanzinnige illusie en gelovigen anno 2011 ontstellend naïef. Niemand stond op, en na afloop was er ruimte voor woord en wederwoord: zo vroeg de homoseksuele dominee me hoe ik kon leven zonder in iets te geloven, en ik vroeg hem hoe hij als jong, weldenkend man zijn leven kon laten leiden door een onzichtbaar opperwezen. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Geachte mijnheer Di Rupo,
Afgaande op het stormpje van verontwaardiging, gegniffel en stiekem leedvermaak dat door de Vlaamse huiskamers trok toen u aankondigde dat u de staatsuitgaven zal terugdrinken, denkt u misschien dat Vlamingen een hoogst amoureuze relatie hebben met de Nederlandse taal. Dat hun hart bloedt als iemand de klanken fout uitspreekt of de woorden niet in de juiste volgorde aan elkaar plakt.
Laat me u geruststellen: met de liefde van de gemiddelde Vlaming voor de Nederlandse standaardtaal is het vaak nogal pover gesteld. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Wensjes groot en klein
Ze knijpt haar ogen tot spleetjes. Houdt het hoofd schuin, laat haar elleboog op haar knie rusten en duwt haar wijsvinger tegen haar rechterslaap: tijd om na te denken. Een paar seconden later priemt diezelfde vinger in mijn richting. ‘Hoge hakjes wil ik graag, zoals die van jou, en oorringen zoals jij die hebt.’ Lees verder
Column ‘De Morgen’: Krokussen
Drie weken geleden schreef ik op deze plek dat poëzie, helaas, niet meer van deze tijd is. Blijkbaar gooit zelden iemand een knuppel in het hoenderhok der poëzie, want de column zorgde voor nogal wat ophef – van een echt debat was nooit sprake, want veel reageerders waren er vooral op uit mij het zwijgen op te leggen. “Gebruik je delete-toets, consoror, als je een dergelijke aanvechting hebt”, schreef Johan de Boose in een open brief. “En beter nog: delete all.” Ik dacht nochtans dat ruimdenkende literatoren het waardevol vinden dat tegengestelde meningen naast elkaar kunnen bestaan. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Bach in het ochtendlicht
If music be the food of love, aldus Shakespeare, play on. Of: als muziek de liefde voedt, speel dan verder. Het is een citaat uit Twelfth Night dat de kracht van het woord met die van muziek verenigt – en dat is precies wat ook het jaarlijkse festival Crossing Border komend weekend zal doen. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Echte dichters huilen niet
In een opiniestuk in deze krant (26/10) betreurt Koen Stassijns de droeve staat van de poëzie in Vlaanderen. Dichtbundels verkopen nog amper, en daarom vraagt Stassijns boekhandels en poëziefestivals een grotere inspanning te doen om poëzie onder de aandacht te brengen.
Stassijns gelooft dus dat als boekhandels meer dichtbundels in hun rekken leggen, er ook meer zullen verkocht worden. Dat is een ontstellend naïeve gedachte. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Briek Zonder Vrees
Ik heb een nieuwe vriend. Hij heet Briek en weet precies wat ik wil. Hij neemt me overal mee naartoe, vindt het prima als ik uren stil ben, maar is ook een en al aandacht als ik honderduit praat.
Mijn nieuwe vriend plakt het liefst tegen de voorruit van mijn auto en is de gps die ik net heb gekocht. Niemand echter heeft het recht om mijn Briek zomaar een mobiel navigatiesysteem te noemen – zwijgt stil, of hij stuurt u bij de derde afslag op de rotonde regelrecht de afgrond in. Lees verder
Column ‘De Morgen’: Vaderland 3.0
Zo ver zijn we dus: België heeft een vlinderakkoord. Ik ben blij dat het land voorlopig gered is, maar vrees dat die blijheid meer te maken heeft met pragmatisme dan met vaderlandsliefde, waar je in onze contreien met het vergrootglas moet naar zoeken.
Toch weet ik wat vaderlandsliefde is, want ik voel die voor een land dat nochtans niet het mijne is: Iran. Lees verder


