Vandaag maakt het Instituut voor Nederlandse Lexicologie bekend welk woord Nederlanders en Vlamingen in 2014 het liefst willen zien verdwijnen, nadat ze daartoe afgelopen week hun stem konden uitbrengen in een lijst van 10 genomineerden. Zelf hoop ik dat kids de grote verliezer wordt: het is een tenenkrommend woord dat wordt gebezigd door mensen die graag de indruk wekken dat hun leven alleen maar leuk (nog zo’n woord!) is; uit de stoomoven permanent de geur van overheerlijke cupcakes opstijgt, en kinderen vooral een gezellige hobby zijn, terwijl de realiteit vaak anders is en het kleine grut je ook vaak de haren ten berge doet rijzen. Probeer hen dàn maar eens kids te noemen.
Cyriel Buysse, de man die mee mijn pen vasthoudt
Gisteren vond in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal-en Letterkunde in Gent het jaarlijkse colloquium van het Cyriel Buysse Genootschap plaats. Dit is de tekst van de voordracht die ik er gaf.
Laat mij beginnen met u mee te nemen, terug in de tijd. Op een blauwe maandag kreeg ik tijdens mijn studie Germaanse taal-en letterkunde aan de UGent les over Cyriel Buysse van professor Anne-Marie Musschoot. Het enthousiasme waarmee ze over de schrijver sprak, deed de lucht in auditiorum C trillen, en zelf begreep ik het niet goed: hoe kon iemand zo wild zijn van een auteur die ik toen nog associeerde met proza over een plattelands Vlaanderen dat allang niet meer bestaat, en waarbij ik me beelden voor de geest haalde van kromgebogen, vloekende en verbitterde boeren, een dampende pot aardappelen, en sombere vergezichten onder een dreigende wolkenhemel? Lees verder
“Het is wonderlijk”
Tussen de vele reacties op mijn column ‘Freek vs. Yernaz, of de botsing der beschavingen’ was er ook deze van Yernaz Ramataursing op Twitter: ‘Hoe definieer jij populistisch? Als anti-links?’
Als het al mogelijk zou zijn om een complex begrip als ‘populisme’ in 140 karakters te definiëren, laat dit dan mijn voorstel zijn: ‘Mensen een utopische werkelijkheid voorspiegelen, steunend op oneliners en retoriek in plaats van op debat en argumenten.’
Geert Wilders leverde daar gisteren alweer een schitterend voorbeeld van toen hij volgende tweet de wereld instuurde: ‘Was net in Ridderzaal, vreselijke multiculti bijeenkomst. We hebben na 200 jaar weer een revolutie nodig, los van multiculti los van de EU!’ Lees verder
Freek vs. Yernaz, of de botsing der beschavingen
Precies twintig jaar geleden lanceerde de Amerikaanse politicoloog Samuel Huntington zijn theorie van de ‘clash of civilizations’. In een artikel in Foreign Affairs voorspelde hij een botsing van beschavingen op het niveau van de wereldpolitiek: volgens Huntington zou “de grote verdeling onder de mensheid en de overheersende bron van conflict cultureel van aard zijn.” Lees verder
Tien jaar eenzaamheid
“In het bos maakten alleen de langzame voetstappen van een oude man hun knisperende geluid over de bladeren waarmee de dreef was bezaaid. Ik had een paar rondjes gelopen en zat op een bank. De man keek mij aan. Ik keek terug. Zijn hond blafte en wilde dichterbij komen. De man trok aan de leiband. Hij glimlachte. ‘Allez, Bruno, kom, mevrouw zit uit te rusten – hé, mevrouw?’ Ik knikte en zei iets over het koude weer. De man bleef nog even dralen en vervolgde zijn weg.”
Mijn volledige column voor HP/De Tijd kan u hier lezen.
GAS-boetes anno 1991, een afvalcontainer, en mijn neef de politieagent
Toen ik vandaag las dat de stad Antwerpen aan kinderen een GAS-boete heeft gegeven omdat ze zonnebloempitten op de grond hadden gespuwd, kwam naast de verbijstering ook een herinnering aan vroegere tijden naar boven.
Vooraleer mijn grootmoeder in een serviceflat terechtkwam, woonde ze op het platteland, waar in de buurt steeds meer fabrieken opdoken. Schuin tegenover haar huis was er een plasticverwerkend bedrijf waar onder meer wielen werden geproduceerd. Ronddwalen in de natuur vonden wij, kleinkinderen, altijd uitermate spannend, maar naarmate we ouder werden, ging (wanneer we in het weekend bij grootmoeder op bezoek waren) ook van de fabriek een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit. Op zaterdag was het er rustiger dan in de week: er waren slechts een paar arbeiders aan de slag, wat we konden afleiden uit het schaarse aantal auto’s op de parking. Lees verder
Stop de betuttelindustrie!
“Gij zult geen verzadigde vetten eten; gij zult niet te diep in het glas kijken; gij zult niet roken”: lees hier mijn column van deze week voor HP/De Tijd.
Over geweldige televisiemakers en slaapverwekkende schrijvers (+ UPDATE)
Het is morgen dag op dag een maand geleden dat de ‘nieuwsmanagers’ van de VRT aankondigden het Radio 1-programma Joos te zullen afvoeren. De storm van verontwaardiging die toen door cultureel Vlaanderen trok, is intussen (en zoals dat altijd gaat met zulke stormen) weer gaan liggen, en ondanks luidruchtig protest ziet het er niet naar uit dat de VRT zal terugkomen op haar beslissing. Intussen echter is een groot deel van cultureel en vooral literair Vlaanderen verontwaardigd over een ander programma van de VRT waarmee we al twee dinsdagen konden kennismaken: Man over Boek, het nieuwe boekenprogramma op Canvas. Lees verder
Moeder van alle soldaten
Over de Groote Oorlog heeft wellicht iedereen in dit land een verhaal te vertellen: wie in zijn familiegeschiedenis graaft, komt er al snel achter dat zijn voorvaderen een eeuw geleden geconfronteerd werden met de gruwelen waartoe de slachtpartij van 1914-1918 heeft geleid. Ook in mijn verleden heeft de Eerste Wereldoorlog zijn sporen nagelaten. Zo woonde mijn grootmoeder langs vaderskant in Langemark-Poelkapelle toen WOI uitbrak. Tijdens de Slag van Langemark, die op 21 oktober 1914 het begin van de Eerste Slag om Ieper inluidde, werd hun huis gebombardeerd. Lees verder
Een heerlijk soepje van boekenbladzijden, anyone?
“Voor ik nog maar één seconde van het nieuwe Vlaamse boekenprogramma Man over Boek (Canvas) had gezien, vreesde ik al het ergste. Presentator Stijn Van de Voorde liet namelijk in Het Nieuwsblad weten dat hij het meest van ‘fun-boeken’ houdt. Ook stelde hij ons gerust dat zijn programma beslist niet elitair zou zijn. Zo hield hij niet van een schrijver die een kwartier lang over zijn personages zou komen praten. Oh nee, een auteur zou maar eens uitgebreid over zijn boek moeten vertellen – wat een ramp zou zich dan voltrekken voor de ogen van televisiekijkend Vlaanderen!”
Mijn nieuwe column voor HP/De Tijd kan u hier volledig lezen.