“Gij zult geen verzadigde vetten eten; gij zult niet te diep in het glas kijken; gij zult niet roken”: lees hier mijn column van deze week voor HP/De Tijd.
Over geweldige televisiemakers en slaapverwekkende schrijvers (+ UPDATE)
Het is morgen dag op dag een maand geleden dat de ‘nieuwsmanagers’ van de VRT aankondigden het Radio 1-programma Joos te zullen afvoeren. De storm van verontwaardiging die toen door cultureel Vlaanderen trok, is intussen (en zoals dat altijd gaat met zulke stormen) weer gaan liggen, en ondanks luidruchtig protest ziet het er niet naar uit dat de VRT zal terugkomen op haar beslissing. Intussen echter is een groot deel van cultureel en vooral literair Vlaanderen verontwaardigd over een ander programma van de VRT waarmee we al twee dinsdagen konden kennismaken: Man over Boek, het nieuwe boekenprogramma op Canvas. Lees verder
Moeder van alle soldaten
Over de Groote Oorlog heeft wellicht iedereen in dit land een verhaal te vertellen: wie in zijn familiegeschiedenis graaft, komt er al snel achter dat zijn voorvaderen een eeuw geleden geconfronteerd werden met de gruwelen waartoe de slachtpartij van 1914-1918 heeft geleid. Ook in mijn verleden heeft de Eerste Wereldoorlog zijn sporen nagelaten. Zo woonde mijn grootmoeder langs vaderskant in Langemark-Poelkapelle toen WOI uitbrak. Tijdens de Slag van Langemark, die op 21 oktober 1914 het begin van de Eerste Slag om Ieper inluidde, werd hun huis gebombardeerd. Lees verder
Een heerlijk soepje van boekenbladzijden, anyone?
“Voor ik nog maar één seconde van het nieuwe Vlaamse boekenprogramma Man over Boek (Canvas) had gezien, vreesde ik al het ergste. Presentator Stijn Van de Voorde liet namelijk in Het Nieuwsblad weten dat hij het meest van ‘fun-boeken’ houdt. Ook stelde hij ons gerust dat zijn programma beslist niet elitair zou zijn. Zo hield hij niet van een schrijver die een kwartier lang over zijn personages zou komen praten. Oh nee, een auteur zou maar eens uitgebreid over zijn boek moeten vertellen – wat een ramp zou zich dan voltrekken voor de ogen van televisiekijkend Vlaanderen!”
Mijn nieuwe column voor HP/De Tijd kan u hier volledig lezen.
Een papieren graf voor mijn grootmoeder
Daarnet bracht ik een bezoek aan het kerkhof. Vanmorgen had ik iemand nog gezegd dat het sombere weer perfect paste bij een ingetogen dag als 1 november, maar toen ik door de poorten van de begraafplaats wandelde, scheen inmiddels de zon. Vreemd genoeg leek ook die niet te vloeken met de dag waarop we onze doden herdenken, en schilderde ze zelfs een laag melancholie over de graven. Lees verder
Breien met ‘Noorse goden’ op de Boekenbeurs
Eindelijk werd er op de vooropening van de Boekenbeurs nog eens een speech gegeven die langer dan vijf minuten bleef nazinderen. Christophe Van Gerrewey, die er zijn Debuutprijs voor Op de hoogte in ontvangst mocht nemen, was – zoals we van hem konden verwachten – erg kritisch voor het boekenvak en de Boekenbeurs zelf. “Heeft de boekenwereld zichzelf niet overbodig gemaakt door initiatieven te nemen die niets met lezen vandoen hebben?” vroeg hij zich af. “De spektakels die het publiek naar deze boekenbeurs lokken, spreken boekdelen. Is het onbegrijpelijk dat boeken niet meer worden gekocht als ze hier, op het jaarlijkse feest van het boek, worden opgevoerd als apocalyptisch omvervallende dominostenen?” Lees verder
Godsdienst: een veel gevaarlijker ziekte dan de mazelen
“Kiezen? Ziehier meteen al een eerste leugen van de wereldvreemde lui die de Bijbelgordel bevolken: in religie is er geen sprake van keuzevrijheid, om te beginnen omdat geen enkel kind dat ter wereld komt vrijwillig voor deze of gene godsdienst kiest. Het is een ‘keuze’ die wordt opgelegd door de ouders, en ook bij hen gaat het niet werkelijk om een keuze, want het zijn cultuur en omgeving waarin je opgroeit die bepalen welke godsdienst je aanhangt.”
Mijn volledige column voor HP/De Tijd kan u hier lezen.
De kapper en loodgieter worden betaald, dus waarom de schrijver niet?
“Ik kan ze inmiddels niet meer op twee handen tellen: de e-mails van organisaties die vragen of je een lezing wil verzorgen; je daarbij een onderwerp en datum voorstellen, maar met geen woord over een honorarium reppen. Gênant is het om dan zelf de vraag te moeten stellen: ‘En kunnen we het, euhm, nu even over de vergoeding hebben?’ “
Mijn volledige column voor HP/De Tijd kan u hier lezen.
Iraanse ‘Zwarte Piet’ door de VN al vier jaar lang beschermd als Werelderfgoed
Als iemand die Iran volgt en de geschiedenis van het land goed kent, moet ik, in het kader van de discussie over het vermeende racistische karakter van Zwarte Piet, toch hiervan melding maken: ook Iran kent een soort zwarte piet, ‘haji firuz’ genaamd. Haji Firuz, een figuur die in het zwart is geschminkt en felrode lippen heeft, is jaarlijks in de Iraanse straten op te merken tijdens het feest van het Perzische nieuwjaar, ‘Noruz’, dat jaarlijks samenvalt met het begin van de lente, omstreeks 20 maart. Haji Firuz speelt tamboerijn en zingt liedjes voor kinderen en hun ouders. De traditie zou stammen uit de tijd dat in het oude Perzië het zoroastrisme nog de staatsgodsdienst was, voor de komst van de islam. Haji Firuz zou een vuurbewaker voorgesteld hebben van wie de huid zwartgeblakerd is door de rook. De energie van de schepper wordt in het zoroastrisme weergegeven door zonlicht en vuur. Aan het eind van jaar zou Haji Firuz bij mensen zijn langsgeweest en hen aangespoord hebben om hun oude spullen te verbranden.
Het christendom heeft als godsdienst heel veel elementen ‘gestolen’ van het zoroastrisme, dus het zou niet verwonderlijk zijn dat ze voor de figuur van Zwarte Piet ook daar hun inspiratie vonden. Met racisme heeft het dus niets te maken.
In 2009 werd het feest van Haji Firuz vermeld op de Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid. In 2010 werd de feestdag ook erkend door de VN.
De VN is vandaag de organisatie die nu ‘onze’ Zwarte Piet’ racistisch en een terugkeer naar de slavernij noemt.
Is daarmee niet alles gezegd?
Het glaasje cognac van mijn moeder voor Zwarte Piet
Met verbijstering volg ik de discussie over het al dan niet vermeende racistische karakter van Zwarte Piet. Zelf vond ik als kind Zwarte Piet altijd duizendmaal sympathieker dan Sinterklaas: Piet grapte en grolde, en Sint was altijd beangstigend ernstig. Maar dat is waarschijnlijk net het probleem: bepaalde volwassenen bespeuren in de figuur van Zwarte Piet racisme, terwijl er voor kinderen niets aan de hand is, en de meesten – zoals ik indertijd – denken dat Piet gewoon een zwarte kleur heeft omdat hij door de schoorsteen is afgedaald. Lees verder
