Iran: een robuuste, oude wijn

“Ben je niet bang?” Het is de vraag die ik het vaakst te horen krijg wanneer ik mensen vertel dat ik straks een maand door Iran reis, mét een journalistenvisum.
Nee, ik ben helemaal niet bang. Angst is een slechte raadgever, niet alleen in Iran, maar overal en altijd in het leven. Wie zijn dromen verwezenlijkt, is niet bang. En voor het eerst voet op Iraanse bodem zetten, is een droom die ik al jaren koester en die op 1 juni eindelijk werkelijkheid wordt. Brussel-Istanbul-Teheran, Imam Khomeini Airport. Ik tel de dagen af.

Strikt genomen ga ik naar Iran om te ‘werken’: Pieter-Jan De Pue en ikzelf zullen in de marge van de presidentsverkiezingen vier keer verslag uitbrengen voor De Standaard, ik zal dagelijks bloggen voor dezelfde krant, en in maart 2010 verschijnt bij Uitgeverij Lannoo een boek over onze reis. Toch zal ik nooit het gevoel hebben dat het hier om werk gaat. Me in Iran verdiepen, is niet werken, maar genieten. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik van mijn grootste passie misschien straks wel mijn beroep kan maken.

Wat me zo aantrekt in Iran? Het is na ‘ben je niet bang’ die andere vraag die mensen me vaak stellen. Vaak zie ik dan een blik in hun ogen die zegt: brrrr, wil je daar echt naartoe, naar zo’n eng land waar je niet mag zeggen wat je denkt, waar homoseksuelen worden opgehangen en waar vrouwen zo schandalig worden gediscrimineerd? Ja, dat wil ik echt, en ik geloof dat we in het Westen een veel te eenzijdig beeld hebben van de Islamitische Republiek. Natuurlijk, ik ben er nog niet geweest, dus ik spreek niet uit ervaring, maar op grond van alle boeken die ik gelezen heb, kan ik beslist zeggen dat hier al te vaak één kant van Iran wordt belicht. De fanatieke, duistere kant. En daar zijn de media in grote mate verantwoordelijk voor.

Maar ik wijk af – ik had het over wat Iran voor mij zo fascinerend maakt. Waar zal ik beginnen? België is een jong wijntje, maar Perzië is een robuuste oude wijn, en die hebben altijd meer te bieden. De geschiedenis van Iran bestuderen, dat is eigenlijk kennismaken met de geschiedenis van onze hedendaagse beschaving; het is de mens zelf ontdekken. Ik kan in dat verband trouwens ten zeerste het boek Persian fire van Tom Holland aanbevelen; geen andere werk ontsluit de geschiedenis van het oude Perzië op zo’n tegelijk toegankelijke en degelijke manier.

Er is de geschiedenis, en er is uiteraard ook de Perzische literatuur. Iran is een land van dichters, wordt vaak gezegd, en dat is niet zomaar een leeg cliché. Prachtig vind ik het, hoe de poëzie zelfs in het dagelijkse leven van Iran aanwezig is: hun dichters blijven ze na eeuwen nog steeds herdenken, en op de achterruiten van taxi’s zijn zelfs vaak verzen van Hafez te vinden.

Door Iran te ontdekken, ben ik een rijker mens geworden. Zeker, België heeft zijn schoonheid, maar de Perzische cultuur heeft mijn blik ontzettend verruimd. Maakt u zich geen zorgen: ik zal in Iran niet blind zijn en ook de negatieve aspecten waarnemen en beschrijven. Maar bovenal wil ik zoveel mogelijk mensen ook laten zien dat dit land zoveel meer is dan gesluierde vrouwen en bebaarde ayatollahs:

Iran, ey khorram behesht e man
Roushan az to sarnevesht e man
Gar atash barad be peykaram
Joz mehrat dar del naparvaram

Iran, o mijn groene paradijs
Verlicht is mijn lot dankzij jou
Wanneer het vuur regent op mijn lichaam
Een andere dan jouw liefde zal ik niet koesteren in mijn hart

(uit het populaire Iraanse volkslied ‘Ey Iran’)

Iran laat journaliste Roxani Saberi vrij

De Iraans-Amerikaanse journalist Roxana Saberi (32), die in Iran in de gevangenis zat, is maandag vrijgelaten. Dat gebeurde een dag nadat het Iraanse Hof van beroep haar straf verminderd van acht jaar cel tot twee jaar voorwaardelijk.
Haar advocaat Abdolsamad Khorramshahi zei tegen Reuters dat Saberi een verbod heeft gekregen de komende vijf jaar journalistiek werk te verrichten in Iran.
Saberi’s vader Reza is met zijn vrouw Akiko op weg naar de beruchte Evin-gevangenis in Teheran, waar hun dochter sinds eind januari vastzat. Hij zei dat zijn dochter toestemming zal krijgen Iran te verlaten.
Saberi, die zes jaar in Iran werkte als freelancer voor onder meer de BBC en National Public Radio, werd op 18 april veroordeeld tot acht jaar cel omdat ze voor de VS zou hebben gespioneerd, wat zij ontkent. De rechtszaak werd in één dag achter gesloten deuren afgehandeld. Saberi ging in hongerstaking tegen het vonnis, maar na ruim een week gaf ze dat op. Iran heeft steeds tegengesproken dat ze in hongerstaking was gegaan en deed de berichten hierover af als ‘propaganda’.
Amnesty International stelt dat Iran Saberi gebruikt als ‘pion’ in de relatie met de VS. Haar gevangenschap heeft de door de Amerikaanse president Obama gewenste verbetering van de relatie tussen Iran en de VS ernstig bemoeilijkt.

Clinton wil Iran bij volgende Afghanistan-top

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton staat gunstig tegenover een Iraanse deelname aan een overleg over Afghanistan en Pakistan, dat in juni in het Italiaanse Trieste plaatsvindt. Dat heeft Clintons Italiaanse ambtgenoot, Franco Frattini (foto), zaterdag tijdens een persconferentie gezegd. Frattini bracht onlangs een officieel bezoek aan de VS, waar hij een ontmoeting met Clinton had.”Het is onze bedoeling om de Iraanse en Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken aan dezelfde tafel te krijgen”, zei Frattini. De Italiaanse minister herhaalde dat “stabiliteit in de meest gevaarlijke regio ter wereld” voor VS-president Barack Obama “de absolute prioriteit” is. Iran en de VS namen in maart in Den Haag al samen deel aan een Afghanistan-conferentie. In de marge van die conferentie zetten beide landen de eerste voorzichtige stappen in een direct contact. Sinds de Islamitische Revolutie van 1979 praten Teheran en Washington niet meer rechtstreeks met elkaar.

Shahnameh wordt straks vertaald in het Turks

De Shahnameh, een van de beroemdste meesterwerken uit de klassieke Perzische literatuur, zal voor het eerst volledig in het Turks worden vertaald. Eerder vertaalde Necati Lugal 20.000 coupletten van het monumentale epos van Ferdousi, en nu zal Nimet Yildirim de rest vertalen.

De Shahnameh of het Boek der Koningen is het nationale heldendicht van Iran. Het vertelt de legendarische geschiedenis van Perzië, de strijd tussen goed en kwaad en tirannen en helden, vanaf de schepping van de wereld tot de zevende eeuw. De Shahnameh wordt gezien als een van de belangrijkste boeken uit de Perzische literatuur. Ferdousi schreef het werk omstreeks het jaar 1000, in een erg zuiver Perzisch waarin haast geen Arabische invloeden voorkomen. Ferdousi heeft dan ook een belangrijke rol gespeeld in de heropleving van de Perzische taal, die na de komst van de islam in het oude Perzië bedreigd werd door het Arabisch.
De Shahnameh telt 62 verhalen, 990 hoofdstukken en 60,000 coupletten in rijm.
Dat het werk eeuwen later nog steeds zo belangrijk zou zijn en verderleeft in het Iran van vandaag, had Ferdousi zelf in zijn werk voorspeld:

“Banahaye abad gardad kharab
ze barano az tabeshe aftab
pay afkandam az nazm kakhi boland
ke az bado baran nayabad gazand”

“Schitterende gebouwen zullen vernietigd worden
door de regen en de stralen van de zon
Ik heb een groots paleis van verzen gesticht, zo hoog
dat het wind en regen weerstaat.”

De rap Ghamnameh van de Iraanse rapper Taham gaat over Rostam en Sohrab, mythische figuren uit de Shahnameh.

Nozari: "Wie onze gas wil, moet in Iran investeren"

Duitse energiebedrijven hebben interesse in het geplande Iraanse gaspijpleidingenproject dat Iran met Europa moet verbinden. Dat heeft de Iraanse minister van Olie Gholam-Hossein Nozari gezegd in een interview met het Duitse Handelsblatt. Ook andere Europese bedrijven hebben al interesse getoond, zei Nozari. Hij voegde eraan toe dat de betreffende firma’s hun plannen binnenkort zelf kenbaar zullen maken. “Wie onze gas wil, moet in Iran investeren,” aldus Nozari.
Nozari was deze week in Berlijn voor een tweedaagse Duits-Iraanse conferentie over energie en investeringsmogelijkheden in Iran. Bondskanselier Angela Merkel, zo bleek eerder deze week, had die nog proberen tegen te houden: in een brief gericht aan het ‘Na-und-Middelost-Verein’ (NUMOV) zei ze dat dergelijke bijeenkomsten schade kunnen toebrengen aan het Duitse internationale beleid – verwijzend naar de druk die op Iran wordt uitgeoefend omwille van het kernprogramma van het land.
Duitsland is een van de belangrijkste handelspartners van Iran; de export naar de Islamitische Republiek werd in 2008 met 8,3 procent verhoogd.
bronnen: Press TV, IRNA

Een fantastische Iraanse weblog: Life Goes on in Tehran

Weinig landen ter wereld waar bloggen zo uitermate populair is als in Iran: volgens Wikipedia zijn er zo’n 7.00.000 Iraanse blogs. Dat maakt van Iran het derde meest bloggende land ter wereld.
Een van de Iraanse blogs die ik onlangs ontdekt heb, is Life Goes on in Tehran. Het is een maandelijkse fotoblog van ‘a former Los Angeles resident who moved to Tehran’. ‘Mission statement’ van de blog is, zo staat op de homepage te lezen, te laten zien dat ‘regardless of what any president would have you imagine, despite what any media outlet would have you believe, life goes on in Tehran and elsewhere in Iran.’ Net een van die dingen die Pieter-Jan De Pue en ikzelf willen aantonen wanneer we straks een maand door Iran reizen en daarvan, hier en elders, verslag zullen uitbrengen.
Life Goes on in Tehran is een blog die u móet gezien hebben: de foto’s zijn ontzettend goed en geven een verrassend én artistiek beeld van het leven in Teheran zoals mensen het dagelijks beleven. Ook de commentaren bij de foto’s zijn telkens zeer de moeite waard.
http://lifegoesonintehran.com/

Chomsky: "Iran onder druk door onafhankelijke houding"

Iran wordt door de internationale gemeenschap onder druk gezet omwille van zijn onafhankelijke houding. Dat heeft de Amerikaanse professor en politiek activist Noam Chomsky (foto) gezegd in een interview met de Tehran Times. Gevraagd naar de reden waarom er nog altijd geen directe gesprekken tussen Teheran en Washington zijn, zegt Chomsky dat Iran waarschijnlijk te ‘onafhankelijk en ongehoorzaam’ is. “Great powers do not tolerate that in what they take to be their domains, and the world’s major energy-producing regions have long been considered the domain of the Anglo-American alliance, now with Britain reduced to junior partner.” Lees hier het volledige interview met Chomsky.

Focus op vrouwelijke poëzie aan Al-Zahra Universiteit

Aan de Al-Zahra Universiteit in Teheran zal eind mei een seminarie worden gehouden over de poëzie van vrouwelijke Perzisch sprekende dichters uit de hele wereld. Vooraanstaande dichteressen uit onder meer Tadzjikistan, Afghanistan en India zullen worden uitgenodigd, met als doel het werk van dichteressen die buiten Iran in het Perzisch schrijven beter te leren kennen. De Al-Zahra Universiteit vindt dat de poëzie van vrouwelijke dichters meer aandacht verdient, onder meer omdat ze vaak meer worden beoordeeld op hun ‘ideologie’ dan op hun literaire kwaliteiten.
bron: Mehr News Agency

Iraanse cineasten vragen duidelijkheid aan presidentskandidaten

Het Iraanse House of Cinema heeft aan de kandidaten voor de presidentsverkiezingen op 12 juni gevraagd om hun toekomstige standpunten over cinema te verduidelijken. In een mededeling die vrijdag werd vrijgegeven vragen ze de politici om duidelijk te maken wat ze denken over kunst, cultuur en cinema in Iran. Ze stellen hen een aantal concrete vragen, onder meer: wat vindt u van het huidige regeringstandpunt over kunst en cultuur? Vindt u dat geschikt? Zo niet, wat stelt u voor? Wie zijn uw kandidaten voor de positie van Minister van Cultuur en Islamitische Leiding?
De Iraanse cinema is een bloeiende industrie die voor de Iraanse context opmerkelijk onafhankelijk is, en zeer kritisch jegens het regime. Bekende Iraanse cineasten zijn Jafar Panahi, Abbas Kiarostami, Mohsen Makhmalbaf (foto), Dariush Mehrjui.