Taalcolumn / Van ‘the drup in the emmer’ tot ‘that’s another cook’: weg met het steenkolenengels!

Na het plasincident ging N-VA-politicus Theo Francken afgelopen weekend alweer viraal op sociale media, met alweer, welja, een dommigheid. In een interview met een Israëlische zender hekelde hij het bezoek van premier Alexander De Croo aan Israël en Palestina. “Onze premier beschuldigt Israël van oorlogsmisdaden, maar onderneemt in eigen land geen actie om antisemitisme aan te pakken”, luidde het. Dat was volgens Francken, die het interview in het Engels gaf, ‘the drup in the emmer who is totally full’.

Ik had al moeite met de slechte Engelse uitspraak van Francken, maar dat hij ‘de druppel die de emmer doet overlopen’ letterlijk in het Engels vertaalde, was voor mij echt wel de drup in the emmer. Er is in de taalkunde een naam voor dit soort Engels: steenkolenengels. Steenkolenengels is een benaming voor zeer slecht Engels zoals dat wordt gesproken door Nederlandstaligen die het Engels onvoldoende beheersen. De term gaat terug op de hybride taal die rond 1900 door Nederlandse havenarbeiders werd gebruikt om te communiceren met de bemanning van steenkolenboten uit Groot-Brittannië. Het woord wordt gebruikt voor taalfouten in het Engels die zijn terug te voeren op verwarring met het Nederlands.

Omdat het Engels in onze maatschappij alomtegenwoordig is en we er al op jonge leeftijd mee geconfronteerd worden, denken velen dat ze het Engels goed beheersen en dat het bovendien een gemakkelijke taal is – vandaar dus het gemak waarmee Francken een Nederlandse uitdrukking letterlijk in het Engels vertaalt.

Hij is niet alleen. Zoals we Jean-Marie Pfaff hebben voor het hilarische Duits, zo is er de Nederlandse voetbaltrainer Louis van Gaal voor het steenkolenengels. Een aantal voorbeelden:

  • It’s a question of time
  • We are running after the facts
  • That’s another cook
  • One swallow does not make a summer

Sommigen op Twitter stelden dat het gemakkelijk is om te lachen met taalfouten van iemand. In dezen ben ik het daar niet mee eens: wie zoals Francken met de regelmaat van de klok klaagt over de kwaliteit van het onderwijs en zelf zo’n stomme fout maakt, mag al eens het voorwerp van spot worden. Bespottelijk was trouwens ook zijn inhoudelijke reactie, want mijns inziens heeft De Croo niets verkeerds gezegd.

Wie zijn hart wil ophalen aan nog meer steenkolenengels kan ik het boek I always get my sin (2009) aanraden. Auteur Maarten H. Rijkens over zijn boek: ‘It is clear that it can so not longer.’ En o ja, mijnheer Francken, de correcte uitdrukking is ‘the straw that breaks the camel’s back.’ Would you knoop it in your ears, please, so that you no longer lose the north when speaking English?

Als ik de liefde niet heb

Amour. Liefde. Zondag ging ik naar De Haan en zag ik dit beeld. Een meisje, of is het een vrouw, schrijft ‘amour’ in de lucht. Tegen de oneindigheid van een blauwe hemel.

Eeuwige liefde. Ik dacht dat ik die had, dat het altijd zou blijven duren, mijn hoofd op zijn borst, mijn hand in de zijne. Ik had het mis. Na twaalf jaar verloor ik alles wat ik had. Mijn zekerheid, mijn hoop, mijn leven.

Ik vond mezelf opnieuw uit. Ik leerde alleen te zijn. Stap voor stap. Na verloop van tijd leer je dat een leven alleen niet betekent dat er geen liefde voor is. Liefde is niet voorbehouden aan zij die een relatie hebben. Er is de liefde voor mijn ouders, die me alles geleerd hebben en alles voor me betekenen. Er is de liefde voor mijn beste vriendin, die heeft wat ik niet heb, maar wat zo’n voorrecht is om mee te beleven: gezinsgeluk. Er is de liefde voor mijn neefje en nichtje, die ik nog steeds ‘de kindjes’ noem, hoewel ze vijftien en zeventien zijn.

En er is de liefde voor mijn pen. Dat ik sinds gisteren weer aan het schrijven ben, betekent alles voor me. Het betekent dat het goed met me gaat, dat ik weer in het leven geloof, dat ik weer plannen maak.

Maar ik had het over de liefde. Elke maandag post ik op Twitter een gedicht. Meestal gaat het over de liefde. De mooiste woorden over de liefde vind ik in het Hooglied uit de Bijbel. Die woorden zijn mijn #kleingelukske voor vandaag. Fluister ze in het oor van iemand die u graag ziet, en projecteer ze in gedachten tegen een felblauwe hemel.

Het hooglied van de liefde: 1 Kor. 13

Al spreek ik de taal van mensen en engelen:
Als ik de liefde niet heb, ben ik niets meer dan een galmende gong of een rinkelende bel.
Al kan ik voorspellen als een profeet en ken ik al Gods geheimen
En weet ik alles wat er te weten valt, en heb ik het volmaakte geloof dat bergen verzet:
Als ik de liefde niet heb ben ik niets.

Velcro’s

Hoewel de etmalen nog steeds even lang duren, zijn dit de kortste dagen van het jaar. Vochtige dagen, die in een hoofdkussen van duisternis lijken te liggen. Het natte asfalt katapulteert waterdruppels van mijn fietsbanden langs mijn fietslamp de nacht in: het zijn oplichtende gensters die gloeien in het donker, alsof ik de nacht las met een fosforvlam in gang gehouden door mijn pedaalslagen. Ik haast me naar huis, naar mijn kat. Naar naasten die in dezelfde duisternis hun kamers warm voor me houden. Het geringe daglicht van december laat maar weinig indrukken toe. Vandaag slechts één: een man van eind de vijftig die in de trein geduldig wacht om uit te stappen, gekleed in een confectiejas met aan zijn voeten blauwe klittenbandschoenen – velcro’s.

Ik kan me nauwelijks bedwingen om de vier flappen aan zijn voeten veelvuldig open en dicht te kritsen. Te kritsjen? Het gevoel van klittenband laat zich heel moeilijk in woorden vatten: kritsen, kratsen? Gripsen, Grapsen?  Kritsjen toch maar. Zoals velen kon ik me als kind eindeloos over mijn velcroveters verbazen. Het geloof dat die dingen daadwerkelijk aan elkaar kleefden steeds weer opheffend voor het genot van dat geluid, van de sensatie. In de schaduw van een struik een uur lang je voeten dichtgespen, zo liep de zomer toen. Ondertussen is het vijf uur. Het klittenband verzegelt mijn gedachten terwijl het donker wordt. Asvallend en nachtlassend race ik door de regen naar huis om daar bij mezelf in alle rust te partycrashen. De zetel zegt dag, de tv bromt hoi, het bed ligt wachtend op zijn rug. De rest van het jaar wil ik enkel nog meubelen strelen of mijn kat aanstaren. En hier en daar een mens heel minzaam aaien.

Niets dan lof voor ‘Het ei van Mastroianni’

Zo immens blij met een zeer lovende recensie door Carlos Alleene op Cutting Edge, van ‘Het ei van Mastroianni’.

“‘Het ei van Mastroianni’ is een stilistisch en inhoudelijk geslaagde verzameling columns. Een inkijk in haar fascinerend universum. Een wereld waarin De Craemer ogenschijnlijk banale gebeurtenissen, ontmoetingen met anderen, kijk- en leeservaringen, weet om te toveren tot stukjes die je tot zelfreflectie aanzetten. Bepaald geen geringe prestatie.”

De volledige recensie kunt u hier lezen. https://www.cuttingedge.be/…/ann-de-craemer-spiegelt…/

En het boek kunt u kopen in de boekhandel. 😉

‘Hersenorkaan’ tijdelijk aan korting!

‘Hersenorkaan’ nog niet gelezen? Vanaf morgen 5 mei tot 10 mei kunt u het aan korting inkopen. Normaal kost het 25 euro inc. verzendkosten, maar vijf dagen lang kunt u het aan 18 euro inkopen, ook incl. verzendkosten. Stuur uw mail naar anndecraemer@gmail en we regelen het!

Nieuwe columnboek sinds donderdag in de winkel!

Sinds vorige donderdag ligt mijn nieuwe boek Het ei van Mastroianni in de winkel. Het is een bundeling van de beste tachtig columns die ik tijdens mijn laatste twee jaar als columniste voor De Morgen schreef.

Zeven bekende mensen die fan waren van mijn columns, lezen telkens een stukje voor. Ik zal de komende twee weken regelmatig zo’n filmpje posten, om u nog meer zin te doen krijgen het boek te doen kopen. Het kost 20 euro en ligt in elke boekhandel.

Voor het eerste filmpje bijt filosoof Jean-Paul Van Bendegem de spits af.

Wie een gesigneerd exemplaar wil, stuurt mij gewoon een mailtje naar anndecraemer@gmail.com. Boek + verzendkosten is 25 euro. Als u mij uw adres stuurt geef ik u mijn rekeningnummer en komt het boek zo snel mogelijk uw kant op! U kan het boek voor uzelf laten signeren, of ook voor iemand die u er blij wilt mee maken.

Hoort u het ei in de pan zachtjes vallen…?

Op dit eigenste moment…..jaja…..echt wel…..spits uw oren…..hoort u dat….nog stiller……ligt mijn verzamelbundel columns op de drukpersen! Jullie gaan het allemaal vanaf 4 april kunnen lezen op een hopelijk terras – en ‘pics or it didn’t happen!’

Lezing verplaatst

Mijn lezing in Arhus, Roeselare, van 27 januari is verplaats naar 23 maart. Blijkbaar wordt Arhus ‘door de instanties’ niet als een cultuurhuis beschouwd en dus gelden andere maatregelen voor corona. Begrijpe wie begrijpen kan….

Het is ok om niet ok te zijn!

Beste lotgenoten voor wie kerst en nieuw lastige dagen zijn, nog meer dan anders;

Beste mensen, jong of oud, rijk of arm, die lijden aan een depressie en daar tijdens deze ‘vrolijke’ periode nog meer last van hebben;

Beste allemaal die een plek in mijn hart hebben omdat ze weten dat een depressie niet zomaar een ‘dipje’ is;

Het nieuwe jaar komt eraan. Ik kruip in mijn pen om te zeggen dat ik weet dat voor jullie 1 januari niet zo’n gemakkelijke dag is. Mensen wensen elkaar mooie reizen toe, en warmte, en liefde, terwijl jij het koud hebt en maar één ding wilt: dat je weer het licht kunt zien, in je hoofd en in je omgeving. Dat je wenst dat je kunt doen wat ik tijdens mijn ziekte ook zo vaak wilde: als je gaat slapen je hoofd op je nachtkastje zetten zodat je alles kunt uitschakelen: de molenwiekende gedachten, de paniekaanvallen, de angst voor de loodzware dag die weer komt. Ik weet dat je maar één ding wilt voor het nieuwe jaar: wakker worden met een helder hoofd dat je in de loop van de dag met fijne activiteiten kunt invullen.

Ik schrijf jullie om te zeggen dat dat heldere hoofd waarover je zelf controle hebt, op een dag weer het jouwe zal zijn. Want jij bént niet de depressie. Je zult niet blijven in de donkere kelder van je geest vastzitten. In die kelder waar het ijskoud is en waar je zo graag de trap naar boven wilt nemen. Maar je weet niet eens de lichtschakelaar te vinden.

Maar je kunt het, al moet ik eraan toevoegen dat je het niet alleen zult kunnen. Mensen staan tijdens deze ‘mooiste tijd’ van het jaar dichter bij mekaar dan anders, en ook jij zult moeten leren dat mensen toelaten, en hun liefde, en bezorgdheid, je een stap dichter bij het licht zullen brengen. Ik weet hoe het voelt: ik stuurde zelfs mijn eigen vader weg die zo vaak langskwam, maar na een tijd kon ik de tranen in zijn ogen niet meer aanzien en ging ik elke dag met hem wandelen. Praten, je geliefd voelen en bewegen: het zijn de eerste stappen die je zelf kunt zetten. Ik wil niet de persoon met het opgeheven vingertje zijn, maar medicatie, jezelf vertellen dat het ok is om je niet ok te voelen, en bewegen, al is het maar elke dag een wandeling van een half uur, zijn een doodsteek voor de demonen in je hoofd.

We staan straks aan het begin van een vers jaar. We maken goede voornemens en hopen op het allerbeste. Toen ik genezen was van mijn depressie maakte ik, als laatste hoofdstuk van mijn boek, een lijstje met dingen waar ik weer kon van genieten:

“Gelukjes

Zonsopgang. Zonsondergang.

Na middernacht met vrienden op een terras zitten.

Gekeuvel op een zomers plein.

De geur van een uitdovende kaars.

Zodanig hard aan koffie ruiken dat het aroma verdwijnt

Negroni.

Asperges.

Een Montblanc-pen.

Een tongzoen na een glas champagne.

Mijn lijf tegen een ander lijf.

De geur van zon op mijn huid.

De geur van aarde na een regenbui.

Kind of Blue van Miles Davis.

Krakende sneeuw onder mijn voeten.

Het geluid van mijn koersfiets wanneer ik de benen stilhoud.

Mijn collectie badeendjes.

Een uitstap naar IKEA.

De wimpers van mijn beste vriendin.

De salamanders van mijn neefje, het pianospel van mijn nichtje.

De groene ogen van mijn zus.

Mijn ouders – elk onderdeel.

Mijn poes Rachel – slapend en wakend.

Tsjip van Willem Elsschot.”

Ook ik heb nog zwarte dagen, maar dan lees ik mijn lijstje en kan ik altijd minstens één keer glimlachen. Maak voor jezelf ook een lijstje. Dingen waarvan je weer kunt willen genieten als de rook in je hoofd is verdwenen. Of dingen waarvan je weer kunt genieten nu je genezen bent. Of je nu ziek bent of genezen: deel, als je daar zin in hebt, je lijstje met minstens één gelukje onder de hashstag #lijstjesgeluk, zodat we erover kunnen praten en mekaar kunnen helpen en het taboe rond depressie in 2022 verder doorbreken.

Misschien geloof je het nog niet, maar het komt weer goed.

Vertel, als anderen niet goed weten wat ze tegen je moeten zeggen, dat ze je met deze uitspraak kunnen helpen: dat het ok is om niet ok te zijn.

Laat dat in 2022 iets zijn wat we op sociale media, die vaak een ander beeld geven dan wie we echt zijn, vaak herhalen: dat het ok is om niet ok te zijn!

Ann De Craemer

Namens Te Gek!?

Denk je aan zelfdoding en ben je op zoek naar een gesprek? Neem dan contact op met de Zelfmoordlijn (1813).

Deugddoende kerstrecensie

Een kleine maar fijne recensie van Hersenorkaan in de nieuwe Plus Magazine. Ik ben blij dat ze het over de humor hebben en melden dat het geen deprimerend boek is. Dat is het ook helemaal niet. Wees dus niet bang om het cadeau te geven aan mensen die zelf aan een depressie lijden of aan geliefden die zorgen voor iemand met de ziekte. Als er één rode draad is in het boek, dan wel die van de hoop.