Iran is in een diepe crisis: de bevolking blijft vechten en het regime begint barsten te vertonen die geen duizenden fanatieke ayatollahs ooit nog kunnen lijmen. Ik heb de voorbije weken de explosieve situatie in Iran met verbazing en met pijn gevolgd. Met pijn, omdat Iran mijn tweede thuis en vaderland is. Met verbazing, omdat ik tijdens mijn reportage door het land al had ervaren hoe dapper en strijdvaardig de Iraniërs zijn – en op de bloedige dag van Ashura zag ik hun moed een ontroerend hoogtepunt bereiken. Toen werd het voor de hele wereld duidelijk: de Iraniërs zullen nooit, nooit opgeven. Telkens wanneer in de geschiedenis van dit prachtige land vrijheid aan de horizon verscheen, hebben Iraniërs alles in het werk gesteld om die ook te grijpen, maar waarschijnlijk zijn ze nooit zo vastberaden als nu geweest.

De strijdlust van de Iraniërs en het lawaai dat ze blijven maken steekt schril af met de stilte van de Europa tegenover de crisis in Iran. Ja, EU-voorzitter Zweden heeft vorige week maandag in een verklaring gezegd ‘bezorgd’ te zijn over het geweld in Iran. In zijn verklaring onderstreept Zweden het grote belang dat de EU hecht aan mensenrechten en democratische waarden. “Vrijheid van meningsuiting en het recht om vreedzame bijeenkomsten te houden, zijn universele mensenrechten die dienen te worden gerespecteerd.”

Mag het ietsje meer zijn, beste Europese Unie? Europa zou meer lef moeten tonen en zich uitdrukkelijk achter de Groene Beweginig in Iran scharen. Ja, het regime in Teheran zal de morele (of andere) steun aan de hervormingsbeweging misbruiken en de ‘westerse machten’ ervan beschuldigen achter de protesten te zitten. Maar dat is niets nieuws en het moet de EU niet tegenhouden of afschrikken. Op dit moment is uitdrukkelijke en uitgesproken steun aan de onderdrukte Iraniërs de enige juiste en correcte optie.

Nooit zal ik de oude vrouw vergeten die ik in Isfahan ontmoette tijdens een verkiezingsoptocht voor Mousavi en Khatami. Ze had stramme spieren en pijn in haar knie, maar wilde koste wat het kost de optocht meemaken. Ze kwam naast me zitten en vroeg of ik Mousavi kende, en wat men in Europa over hem dacht. Toen ik uitgesproken was, glimlachte ze en zei ze dit: “Je kunt niet geloven hoe gelukkig Iraniërs zijn als mensen in het Westen hen steunen. Het geeft ons extra energie.”

Beste lidstaten van de Europese Unie, spreek luid en duidelijk en met één stem. Doe meer dan in vage termen over respect voor vrije meningsuiting praten. Omhels de Groene Beweging in Iran, geef deze mensen extra energie en laat hen weten dat zij, en alleen zij aan de juiste kant van de geschiedenis staan. Europa zwijgt te veel, en zwijgen is de kant van het regime kiezen. Spreek, en spreek met één groene stem.

Door omstandigheden was het even stil op deze blog, maar vanaf vandaag kan u hier weer terecht voor nieuws en achtergrond over Iran.

Aan iedereen wens ik van harte een gelukkig nieuwjaar, sale no mobarak.

Vandaag in mijn fototerugblik op Iran: de stad Arak, die onze derde halte was op de Trans-Iraanse Spoorlijn. In het Westen is de stad vooral bekend voor de kerncentrale die er gebouwd werd. Arak is ook de geboorteplaats van de Perzisch-Nederlandse schrijver Kader Abdolah, wiens familie de grootste moskee van de stad in handen had – zoals beschreven in zijn succesroman Het huis van de moskee.

Een van de mooiste ervaringen van de reis: een voormiddag bij een familie in het landelijke Moslehabad, even buiten Arak. De rust was er lavend.