Hopen op 25 Bahman


25 Bahman! Noteer die data in uw agenda. 25 Bahman is in onze jaartelling 14 februari, en het is de dag waarvoor de Iraanse oppositieleiders Mir-Hossein Mousavi en Mehdi Karroubi een toelating hebben aangevraagd om in Teheran een vreedzame mars te houden uit solidariteit met het Egyptische volk.

De kans is natuurlijk zo goed als onbestaande dat het regime die toelating ook effectief zal verlenen, maar niettemin een slimme zet van Mousavi en Karroubi: er is nu een datum bekend waarop Iraniërs, nadat de protesten lange tijd stil lagen, hun onvrede kunnen uiten, en de dag is goed gekozen: niet 22 Bahman of 11 februari, de dag waarop de Islamitische Revolutie wordt herdacht, maar 25 Bahman, een dag waarop geen enkel religieus of nationaal feest wordt gevierd en die dus niet kan misbruikt worden door het regime.
Met hoop wacht ik 25 Bahman af. Op Facebook schreef iemand als reactie op een post van mij over deze dag dat de Iraniërs hopelijk ook een paar dagen op hun pleinen blijven zitten.
Ik hoop het vurig mee. Het wordt tijd dat Khamenei en Co in de annalen van de geschiedenis verdwijnen.

Mossadegh komt tot leven op de iPad


Goed nieuws over iets wat met Iran te maken heeft is deze dagen zeldzaam, maar dit is er wel ééntje: er is een fantastische iPad app gemaakt over de coup tegen de voormalige eerste minister Mohammad Mossadegh, gebaseerd op het geweldige boek All the shah’s men van Stephen Kinzer, waarin hij met grote historische accuraatheid het verhaal van Mossadegh vertelt, in een boek dat niettemin leest als een thriller.

De naam van de app is ‘Operation Ajax’, de codenaam die werd gegeven aan de CIA-operatie om Mossadegh af te zetten. De app wordt als volgt omschreven: “This graphic retelling of the 1953 CIA-sponsored coup in Iran, ‘Operation Ajax,’ lets you dive in to history like never before. Interactive enhancements to the traditional graphic novel experience bring you into the lives and minds of the people who built the new world order.” Een beschrijving die helemaal klopt: dit is geschiedenis voor ‘the new generation’.

De eerste twee hoofdstukken zijn nu beschikbaar op de iTunes-store, het eerste hoofdstuk kan je hier gratis downloaden.

سال نو مبارک, Gelukkig Nieuwjaar!


Ik wens alle lezers van mijn blog een gelukkig 2011! Moge het een jaar worden waarin Iran steeds groener kleurt, en de ayatollahs steeds kleiner worden. Een naïeve gedachte? Nee, wel een kwestie van blijven dromen, zoals ik het al verwoordde in mijn meest recente column voor TehranReview, die zowel in het Engels als in het Farsi verscheen.

Het jaar begint op de Nederlandse televisie al meteen Perzisch: op woensdag 5 januari zendt de VPRO de documentaire Our Persian Rug uit. Niet te missen!

Iraniërs vieren vanavond Yalda, het feest van de terugkeer van het licht


Straks vieren we kerstmis, maar wat we meestal vergeten, is dat de wortels van dit feest van het licht in het oude Perzië liggen. Vanavond is de langste nacht van het jaar, en in Iran wordt dat uitgebreid gevierd. De nacht van ‘Yalda’, 21 december, is het moment waarop het licht terugkeert en de dagen weer langer worden.Volgens het zoroastrische geloof, de religie die in Iran heerste voor de komst van de islam, symboliseert Yalda de geboorte van de zonnegod Mithra, die tweeduizend jaar geleden ook in Griekenland en daarna in Rome populair was. Yalda is het moment waarop de dagen langer worden en de nachten korter.

Op shabe Yalda, of ‘de avond van Yalda’, komen Iraanse families bijeen om twee dingen te doen: te eten en poëzie te lezen. Traditioneel worden op deze avond granaatappels gegeten, die de cyclus van dood en geboorte symboliseren. Ook de watermeloen is geliefd op Yalda, als een symbool van versheid en vernieuwing.
Yalda is ook een terugkerend motief in de Perzische poëzie en literatuur. Aangezien Yalda de langste nacht van het jaar is, symboliseert het onder meer het lange wachten op een geliefde, die dan terugkeert als de donkere nacht voorbij is. Ook de Perzische dichter Saadi heeft verzen geschreven over Yalda die vanavond nog voorgedragen zullen worden:

Elke nacht dat je me verlaat is als de nacht van Yalda

in al mijn lijden, is er de hoop van de genezing

Ik wens allen een mooi feest van het licht, of het nu Yalda of kerstmis heet.

Dank aan deBuren voor drie mooie Iran-avonden


Annelies Beck


Talheh Daryanavard

Pieter-Jan De Pue en mezelf

Vorige week dinsdag, 14 december, organiseerde deBuren de derde en laatste avond naar aanleiding van de publicatie van mijn boek Duizend-en-één dromen. Deze keer ging het over de positie van de vrouw in Iran. De avond vond plaats in het Rits Café, en ik hou er geweldige herinneringen aan over. Meer Iran op één avond vind je in ons land maar zelden. Erst was er (in het Rits Café) de documentaire Safar van de Iraans-Belgische regisseur Talheh Daryanavard; daarna volgde een gesprek met Daryanavard, Pieter-Jan De Pue en mezelf over vrouwen in Iran, en er was een concert van zangeres Haleh. Ook de bekende Iraanse journalist Ebrahim Nabavi was present, en maakte voor aanvang van het concert een satirische schets over Iran en het IQ.
Dank aan deBuren om Iran in de loop van 2010 Iran in ons land wat bekender en dus beminder te maken.

Morgen ‘1001 Dreams’ in Rits Café

Morgenavond vindt de laatste activiteit plaats die het Vlaams-Nederlands Huis deBuren organiseert naar aanleiding van de publicatie van mijn boek Duizend-en-één dromen. Een reis langs de Trans-Iraanse Spoorlijn.

Een heel gevuld programma: een documentaire, een gesprek met Annelies Beck, een optreden van Haleh en Perzische hapjes en drankjes!
Meer info vind je hier.
Iedereen welkom vanaf 18u in het Rits Café, Dansaertstraat 70, 1000 Brussel.

De dappere Iraanse studenten

Ahmad Batebi, juli 1999

Morgen is het 7 december, in Iran ‘16 Azar’, en dat is een belangrijke dag in de Perzische kalender. 16 Azar is Studentendag, en dan wordt jaarlijks de dood herdacht van drie studenten van de Universiteit van Teheran die op 7 december 1953, ten tijde van de shah, werden vermoord door de politie. De studenten waren Ahmad Ghandchi, Shariat-Razavi en Bozorg-Nia. Ze werden neergeschoten toen de politie het vuur opende tijdens een staking van studenten die zich verzetten tegen het bezoek van de Amerikaanse president Nixon aan Iran.

Studenten zijn in Iran altijd voortrekkers van verandering geweest; tijdens de Islamitische Revolutie van 1979 speelden zij bijvoorbeeld een bepalende rol. Ook vandaag zijn de universiteiten, en dan met name die van Teheran, nog steeds een plek waar het verzet broeit en groeit.

De grootste recente studentenprotesten dateren van 7- 13 juli 1999. Aanleiding was het verbieden van de hervormingsgezinde krant Salam. Dat leidde tot een vreedzame optocht op 7 juli, maar daarna vielen Basiji (vrijwillige ordetroepen) een studentenhuis in Teheran binnen om studenten te beletten deel te nemen aan een geplande demonstratie. Daarbij werd een student gedood. De inval leidde tot vijf dagen van protesten, waarbij verschillende doden vielen en duizenden studenten werden opgepakt. Op 9 juli (of ’18 tir’ volgens de Perzische kalender) werd de opstand hardhandig neergeslagen. Het verzet groeide uit tot een massabetoging doordat vele Iraniërs zich bij de studenten aansloten. 18 tir werd een symbool van opstand tegen de sociaal-politieke situatie in Iran, en een datum die vaak wordt gezien als het begin van de vorming van een nieuwe beweging die streeft naar democratie in een seculier Iran. Het gezicht van de studentenprotesten werd Ahmad Batebi (zie foto), die de cover van The Economist haalde met het bloederige t-shirt dat hij tijdens de protesten in de lucht hield.

Op 9 juli vorig jaar werd ‘18 Tir’ tien jaar na de feiten herdacht. Het waren de woelige weken na de frauduleuze presidentsverkiezingen, en ook toen gingen duizenden mensen de straat op, ondanks de waarschuwingen van het regime dat de ordetroepen hardhandig zouden optreden.

Ik heb ontzettend veel respect voor de Iraanse studenten, die zich dapper blijven verzetten en vechten voor de toekomst van hun land. Ik ken een aantal studenten in Iran persoonlijk, en hun strijdlust verbaast me keer op keer.

Ik weet dat velen vanavond op hun daken ‘Allah Akbar’ zullen roepen uit protest tegen het corrupte, frauduleuze, dictatoriale Iraanse regime, en ik zal hen horen schreeuwen tot hier, en ik zal antwoorden.

En ik weet dat de studenten de uiteindelijke overwinnaars van deze harde strijd zullen zijn.