Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Een mannetje van de regering-Ahmadinejad heeft weer een oneliner de wereld in gestuurd om u tegen te zegen. Mohammad Ali Ramin, waarnemend minister van Cultuur, noemde zondag westerse media ‘oneerlijk, verwaande bedriegers.’ Hij deed dat naar aanleiding van de aankondiging dat westerse media niet welkom zijn op de jaarlijkse mediabeurs die in september in Tehran plaatsvindt. Ramin had het over ‘zeldzame uitzonderingen’ wat betreft de verwaandheid van de westerse pers, maar meer details gaf hij – uiteraard – niet.

In het prachtige Golestanpaleis in Teheran, het paleis van de Perzische vorsten van de Qajardynastie tot de laatste shah Reza Pahlavi, is er een duizelingwekkende spiegelzaal (Mirror Hall).
Mirror Hall, Golestanpaleis, Teheran

Ontegensprekelijk keek bijvoorbeeld de laatste shah letterlijk te vaak in de spiegel en figuurlijk te weinig. Maar dat geldt nog meer voor de fanatieke mullahs in Teheran, en daarom vraag ik hen bij deze met aandrang om een keer een toeristisch uitstapje te maken naar het door hen verguisde Golestanpaleis. Kijk daar maar eens goed in de spiegel, jullie oneerlijke, verwaande bedriegers.

Ayatollah, Leave Those Kids Alone (bis)

Even een zomers tussendoortje, vooral met al dat gepraat over een dreigende oorlog tegen Iran, waar Ahmadinejad en andere fanatici van het regime natuurlijk weer van genieten. Vandaag zei Yadollah Javani, politieke chef van de Revolutionaire Garde, dat Iran de oorlog ook buiten zijn grenzen zal voeren wanneer het aangevallen wordt.

Ik wil even niet aan oorlog denken. Wel aan deze foto’s van Iraanse kinderen die ik vorig jaar in juni maakte. Als antidotum tegen de oorlog, om te blijven geloven dat het goed komt.






Voor Mohammad Nouri

Vandaag is in Iran de bekende zanger Mohammad Nouri (1929-2010) overleden. Zijn liedje Jane Maryam heeft me altijd betoverd, keer op keer. Begin dit jaar bracht ik op deze blog een vertaling van Jane Maryam, in een uitvoerig van Monika Jalili. Ik breng hier nog een keer de mooie tekst, met een uitvoering van Mohammad Nouri zelf.

Safar Beh Kheir, Aghaye Nouri.

Ey gole sorkh o sefidom, key miyaie?

O, mijn rode en witte bloem, wanneer kom je?

Banafshe barge bidom, key miyaie

Mijn paarse bloemblaadje, wanneer kom je?

To gofti gol dar ayad man miyayom

Je zei: “Als de bloemen bloeien”, zal ik komen.

Vay gole alam tamum shod, key miyayie

O, alle bloemen zijn verdwenen, wanneer kom je?

Jane Maryam, cheshmato va kon, mano seda kon

Mijn lieve Maryam, open je ogen, roep mijn naam

shod hava sefid, dar omad khorshid

Het is de zonsopgang en de zon schijnt

vaghte un resid ke berim be sahra

Het is tijd voor ons om naar de velden te gaan

Vay nazanine Maryam

O, lieve Maryam

Jane Maryam cheshmato va kon, mano seda kon

Mijn lieve Maryam, open je ogen, roep mijn naam

beshim ravoone, berim az khune

Laten we weggaan, laten we thuis verlaten

shoneh be shoneh, be yad un ruzha

schouder aan schouder, zoals vroeger

Vay nazanine Maryam

O, lieve Maryam

Baz dobare sobh shod, man hanooz bidaram

Het is weer morgen, ik ben nog steeds wakker

kash mikhabidam, toro khab mididam

ik wou dat ik kon slapen en dromen over jou

Khosheye gham toye delam zade javoone, doone be doone

de steel van verdriet in mijn hart krijgt één voor één knoppen

del nemidone che kone ba in gham

Mijn hart weet niet wat te doen met deze pijn

Vay nazanine Maryam

O, lieve Maryam

Bia resid vaghte dero, male mani az pisham naro

Kom, het is tijd om te ploegen, je bent van mij, ga niet weg van mij

bia sare karemoon berim, dero konim gandomaro

kom, laten we aan het werk gaan, laten we het graan ploegen

Bia resid vaghte dero, male mani az pisham naro

Kom, het is tijd om te ploegen, je bent van mij, ga niet weg van mij

bia sare karemoon berim, bia, bia nazanine Maryam, nazanine Maryam

Laten we aan het werk gaan, kom, kom, lieve Maryam

Ayatollah, Leave Those Kids Alone

Begin februari bracht de Iraans-Canadese rockgroep Blurred Vision een remake uit van Pink Ployd’s ‘Another Brick In The Wall’ uit 1979, onder de titel ‘Ayatollah, Leave Those Kids Alone’. De groep werd genomineerd op het Soho Shorts filmfestival in de categorie Best Music Video voor hun videoclip van het lied.

The Independent bracht gisteren een mooi interview met Sepp en Sohl van Blurred Vision. Wat me raakte, was het stuk waar verteld wordt dat Sohl huilde toen een fan uit Iran hen liet weten dat ze de stem van de onderdrukte mensen in Iran levendig moeten houden, want dat anders niemand hen zal horen.

Laten we naar die stem luisteren en dit liedje verspreiden. Ayatollahs, leave those kids alone.

Oorlog tegen Iran?

Dezer dagen is er heel wat te doen in de media over de vraag of Amerika, nu Iran zich van sancties tegen het nucleaire programma niets aantrekt, het land zal bombarderen.

Ik ga een beetje dood als ze dat doen.
Maar hier, voor wie meer wil weten, een uitvoerige analyse door Webster Griffin Tarpley over de elementen die zouden kunnen wijzingen in de richting van een oorlog.

"Je kussen zijn de babbelende mussen"

Mijn hart bloedde toen ik gisteren las dat het Iraanse regime nu ook de naam van mijn favoriete Perzische dichter bekladt, zelfs na zijn dood. Zaterdag werd een herdenkingsceremonie verhinderd voor Ahmad Shamloo (1925-2000), die tien jaar geleden overleed. Zie hier ook de video op YouTube van de ceremonie. Zelfs een grote dichter kunnen de fanatici niet meer in stilte laten rusten.
Om Shamloo te herdenken, breng ik u een van mijn favoriete liefdesgedichten van hem:

Lied van dankbaarheid en aanbidding

Je kussen
zijn de babbelende mussen van de tuin
en je borsten de bijenkorf van het gebergte
en je lichaam
is een eeuwig mysterie
dat in een kolossale leegte
aan mij wordt onthuld.

Je lichaam is een lied
en mijn lichaam een woord
dat daarin zit
om een melodie te scheppen:
een serenade waarin de eeuwigheid weergalmt.

In je blik zie je alle liefdes:
een bode die het leven aankondigt.

En in je stilte hoor je alle klanken:
een schreeuw die het bestaan op de proef stelt.

Geen seks overdag, en geen Kiri maar Kibi


Dat het regime in Teheran dezer dagen steeds angstiger begint te worden, daarvan zijn een aantal gebeurtenissen van de voorbije twee weken een mooi bewijs. Zo was er ayatollah Khamenei die een wel heel bijzondere fatwa afkondigde, waarin hij zei dat hij en alleen hij de grote baas is (dat is op zich geen nieuws in Iran) en waarin hij zichzelf op één lijn stelt met de profeet Mohammad – en dat is wel nieuws. Khamenei heeft zichzelf deze week dus onfeilbaar verklaard. Voor mij een zoveelste teken van de groeiende angst van het regime voor veranderingen, dus eigenlijk niet eens zo’n slecht nieuws.

Nog een absurde mededeling uit Iran kwam afgelopen week van een van de ministers van de regering-Ahmadinejad, die verklaarde dat mensen overdag geen seks meer mogen hebben, omdat dat tot ongezonde kinderen zou leiden.
Het deed me denken aan nog een absurditeit waarmee ik vorig jaar in Iran kennismaakte. Toen ik bij het ontbijt een stukje kaas kreeg dat qua verpakking meteen deed denken aan de bekende Kiri-kaasjes, maar ik daarop zowel in Latijns als Perzisch schrift het woord ‘Kibi’ las, gingen mijn wenkbrauwen meteen aan het fronsen. Na een paar vragen – en blozende wangen en gegiechel – aan Iraniërs in de buurt kwam ik erachter waarom de naam Kiri veranderd was: het woord ‘kiri’ is in het Perzisch namelijk een nogal vulgaire benaming voor het mannelijke geslachtsdeel. En o wee, de fanatici willen niet dat mensen aan seks denken, zeker niet overdag en zeker niet bij het nuttigen van een stukje kaas.
Dat ze ons met hun zielige maatregelen niettemin aan het lachen brengen, dat lijkt hen volledig te ontgaan.

Hoezo, een westerling kan niet bekommerd zijn om Iran?

Eergisteren ‘zei’ een Iraanse Belg me op Facebook dat een westerling als ik zich maar beter niet ‘bemoeit’ met de Iraanse strijd, dat Iran het Westen geen moer kan schelen, en dat het onmogelijk is dat een westerling (zoals ik, dus) werkelijk bekommerd is om het Iraanse volk. Ik weet niet wat ik het meest voelde: kwaadheid of droefheid om een reactie die al te veel gemakkelijke retoriek in zich draagt.

Hoe dan ook: ik ken veel Iraanse Belgen die het belangrijk vinden dat ‘het Westen’ blijvend aandacht geeft aan ‘interne’ Iraanse gebeurtenissen. Voor hen, en omdat we beter kunnen lachen dan kwaad zijn, dit liedje van Googoosh, en mijn vertaling. Ba ham kunnen we veel, of we nu Iraniër of westerling zijn.

Ba ham mishe mesle mah derakhshid

Samen kunnen we schijnen als de maan

Mishe be zamin setare bakhshid

samen kunnen we een ster aan de aarde geven

Ba ham mishe too roozaye abri

samen in bewolkte dagen

Az gom shodane khorshid natarsid

zijn we niet bang dat we de zon verliezen

Ba ham mishe aftabo seda kard

samen kunnen we de zon terugroepen

Khako mo’tabar mesle tala kard

samen kunnen we stof waardevol als goud maken

Ba ham mishe sange biseda ro

samen kunnen we aan een stille steen

Ba naze tarane ashena kard

de schoonheid van een lied geven

Ba ham poshte ma koohe

samen zijn we sterk als een berg

Nemitarsim, nemioftim, nemibazim

samen zijn we niet bang, samen vallen we niet, samen verliezen we niet

In avaz nemimire ta vaghti ke ham avazim

dit lied zal niet verdwijnen tot we samen zijn

Betaze, ghosse ta mikhad betaze

Laat verdriet ons aanvallen, zoveel het wil

Nasaze, roozegar ba ma nasaze

Laat de tijd ons met rust laten

Shabo rooz ta’neye doshman dobare

Dag en nacht, laat de vijand opnieuw

Bebare az daro divar bebare

ons overal beschimpen

Ba ham poshte ma koohe

samen zijn we sterk als een berg

Nemitarsim, nemioftim, nemibazim

samen zijn we niet bang, samen vallen we niet, samen verliezen we niet

In avaz nemimire ta vaghti ke ham avazim

dit lied zal niet verdwijnen tot we samen zijn

Mooie vrouw


Even een tussendoortje: vandaag ontdekte ik Vigen (1929-2003), een Perzische zanger die bekend staat als ‘de sultan van de Perzische jazz’. Hij is een legende in Iran, en werkte samen met de beste Perzische liedjesschrijvers.
Geniet mee met mij van een stukje Perzische folkore, met dit liedje, Zane Ziba, wat betekent: mooie vrouw. En geniet vooral van het witte pak en de typisch Perzische dansbewegingen.